Senaryo yazmanın hep teorik ve pratik taraflarıyla ilgileniyoruz ama işin bir de teknik tarafı var. Birileri hala “Amerikan format mı, Fransız format mı?“* diye tartışadursun biz biraz senaryo yazım sürecinizi rahatlatacak, formatlarla kafayı bozmadan hikayenize odaklanmanıza yardımcı olacak senaryo yazma programlarını bir sıralayalım, ufak bir rehber hazırlayalım istedik.

 

Üniversitedeyken bu kadar çok senaryo programı yoktu olanlar da çok pahalıydı derken Word’de kendi format şablonumu hazırlamış onun üzerinden çalışıyordum. Sadece format anlamında oldukça başarılıydı ve işin aslı oldukça da uzun bir süre idare etti beni ki sadece kendi kendime çalışmalar yapmadığımı, sektörde de çalıştığımı hatırlatayım. Ancak zaman içerisinde sadece birer yazı formatı sunan bu senaryo programları o kadar gelişti o kadar çeşitlendi ki bu alanda ister amatör ister profesyonel amaçlarla kullanıyor olun görmezden gelemeyeceğimiz noktalara geldiler.

 

Piyasaya hakim bir iki program olmasına rağmen senaryo yazma süreci insandan insana değişiklik gösterdiği için önerim her birinin demosunu indirip biraz kurcuklamanız. Çalışma tarzınıza, bir ekiple çalışıp çalışmama durumuna, diğer programlarla uyumluluklarına göre sizin için en uygunu hangisiyse onu keşfetmeniz daha sonradan pişman olup yazdığınız her şeyi dönüştürmeye çalışmanızdan iyidir. Kimi senaryoya başlamadan önce “story map” denilen bir yol haritası oluşturmayı sever, kimi önce karakter yaratmayı, kimi direkt yazmaya başlamayı, kimi storyboard programlarıyla uyumlu çalışmasını, kimi de arayüzün sadeliğini… Sizin için uygun olanı bulmak, keşfetmek bu anlamda önemli. Bizse size sadece ufak bir rehber hazırlayabiliriz. O halde hadi başlayalım!

 

Final Draft

 

Final Draft, sanırım sektörde en çok kullanılan senaryo yazım programı. Bunda en eski programlardan biri olmasının da etkisi büyük tabii. Özellikle Hollywood’daki büyük stüdyoların işlerini kolaylaştırmak için hazırlanmış program olması sebebiyle sadece senaryo değil film yapımıyla bağlantılı pek çok işinizi de halledebiliyorsunuz. En son Final Draft 10 sürümünü çıkartan programda eskilere ek bir takım yeni özellikler de eklenmiş. Senaryo akışının dışında notlarınızı almanızı ve beyin fırtınası yapmanızı sağlayacak Story Map ve diyalog bölümlerinde emin olamadığınız bölümler için alternatif diyalog metni girebileceğiniz Alternate Dialogue özelliği bunlardan bir kaçı. Program tüm bu sebeplerden ötürü tabii ki ücretli ama 30 günlük bir deneme sürümünü sitelerinden indirebilir, çalışmalarınıza değeceğini düşünürseniz satın alabilirsiniz.

 

Celtx

Öğrencilik döneminde pek çok arkadaşımızın kullandığı bir programdı Celtx. Hala da senaryo yazma konusunda adı sıkça geçenlerden. O dönemler bilgisayarınıza kurduğunuz ve Word’den hallice olan program şimdilerde cloud tabanlı çalışan tam bir prodüksiyon programına dönüşmüş durumda. Prodüksiyon programı diyorum çünkü sadece senaryo yazımına dair değil, prodüksiyon detayları için de ek özellikler geliştirmiş ve adına “The Celtx Online Studio” demiş. Bence en iyi yanı farklı ihtiyaçlara uygun farklı fiyatlandırma seçeneği sunması. Sadece senaryo yazımıyla ilgileniyorsanız ya da henüz yolun başındaysanız diğer özelliklerine bulaşmadan ücretsiz üye olup kullanmaya hemen başlayabilirsiniz.

 

Writerduet

2014 yılında piyasaya çıkan Writerduet, senaryo yazma işine biraz daha sosyallik kattı. İşin aslı bu girişimi oldukça keyifli takip ediyorum çünkü girişimi başlatan eleman Guy, biraz farklı bir kafaya sahip. Cloud tabanlı çalışan program bu yüzden diğerlerine nazaran biraz daha farklı bir yerde duruyor. Yazım aşamasında eş zamanlı olarak birden fazla yazarın çalışabildiği; ses, görüntü gibi notları da alabileceğiniz bir sistemde senaryo yazmak alıştığımız “uzaklara baktı ve ıssız odasında yalnız başına hikayesini yazmaya başladı” tribi bir anda daha sosyal, daha beyin fırtınası yapmaya uygun bir platforma dönüşüyor. Writerduet de cloud tabanlı çalışan pek çok platform gibi temel düzeydeki kullanıcılar için ücretsiz, daha fazlasını isteyenler için aylık bir ücret istiyor.

 

Fade In


Konu senaryo olunca hala biraz eski kafalı olabiliyorum. Web tabanlı bir platformdansa bilgisayarıma indirip kurabileceğim bir program hep bana daha cazip geliyor. Bu uğurda her bilgisayar çöküşünde pek çok draft haldeki senaryomu sonsuzluğa gömmüş olmama rağmen başka birine ait bir serverda çalışmayı nedense istemiyorum. Yaşlılık işte :) Fade In bu açıdan bizim için bu ara açık ara favori. Final Draft her ne kadar çoğunluğun kullandığı ve bayıldığı bir program olsa da bu yen alternatifi biz pek sevdik, Selçuk’la beraber pek çok işimizde de kullanıyoruz. Eş zamanlı ortak çalışma özelliği, storyboard programlarıyla olan uyumu ve index card özelliği gibi pek çok avantajı var. Diğerlerine nazaran daha sade olan internet sitesi sizi yanıltmasın başta da dediğim gibi hangi uygulamanın size daha uygun olduğunu bilemezsiniz, mutlaka hepsini deneyin. Fade In’i de denedikleriniz arasına alın.

 

Trelby

Tüm bu üyelik, ücret vs gerektiren örneklerden sonra gelelim işin sosyal tarafına. Trelby işte senaryo yazımın bu boşluğu dolduran tarafından duruyor. Open source olarak geliştirilen program bu sebeple de tamamen ücretsiz! Bilgisayarınıza kuruyorsunuz ve yazmaya başlıyorsunuz. Open source olunca da pek tabii Linux sistemlerde de çalışabiliyor. Eğer çok fazla alengirli özelliğe ihtiyacınız yoksa ki açık konuşalım o özelliklerin çoğunu pek kullanmıyoruz, senaryonuzu yazmak, hikayenize odaklanmak ve işin prodüksiyon tarafına sonra bakmak istiyorsanız Trelby tüm ihtiyaçlarınızı karşılayacak yeterliliğe sahip. Elin developerı tabii bizdeki gibi “ucuz etin yahnisi” mantığında hareket etmiyor, ne gerekiyorsa yapıyor. Açık kaynak kodlu olması da size pek çok kişiselleştirme olanağı sağlıyor. Bir denemekte fayda var! Tek problemi var pek sık güncellenmiyor :)

 

Senaryoyla ilgili arama yaptığınızda görebileceğiniz gibi daha pek çok program ve platform var ama buraya ufak bir kısmını aldım çünkü kendi denemediğim, kullanmadığım bir şeyi bu listeye alıp kafa karıştırmak istemedim. Ancak zaman içerisinde yeni keşifler yaptıkça, fikirleri değiştirdikçe bu yazıyı da güncelleyeceğimden emin olabilirsiniz. O zamana kadar bol ilhamlı, bol çalışmalı, bol hikayeli günler dilerim!

 

* Amerikan format ;)

Öne Çıkan

kurmacakafa. fictionhead. blue // storyteller. dreamer. film director. entrepreneur // film. photography. visual arts // Parazit Film. Kısa İyidir